هفت گام تا سلامتی

0
1115

زندگی امروزی در مورد اغلب انسانها دیگر مجالی برای فکر کردن در باره سلامتی خود باقی نگذاشته است. امروزه عادات نادرست و شیوه زندگی ناسالم زمینه گسترش روزافزون انواع بیماریهای گوناگون را فراهم آورده است. با نگاهی بسیار ساده به اعمالی که به طور معمول در طول یک روز از زندگی خود انجام می دهیم، می توانیم دریابیم که تا چه اندازه برای سلامتی خود ارزش قایل هستیم. بسیار ساده می توان گفت که با توجه به هفت اصل اساسی و پیروی از هفت جمله کلیدی زیر در شیوه زندگی روزمره خود می توانید از نعمت سلامتی و شادابی همیشگی برخوردار باشید.

۱) درست نفس بکشید

نفس کشیدن برای ادامه زندگی انسان ضروری است و فن تنفس اولین مهارتی است که انسان پس از پای نهادن به این جهان آن را می آموزد. به طور متوسط هر انسان روزانه ۲۲۰۰۰ بار نفس می کشد ! و چگونگی این تنفس در سلامتی و طول عمر وی نقش بسیار مهمی دارد.

هر اندازه عمیق تر، آهسته تر و نرم تر نفس بکشیم انرژی حیاتی ( پرانا Prana) بیشتری را در اختیار فرایندهای کار اندام شناختی (Physiologic) بدن خود قرار می دهیم. تنفس عمیق ما را آرام و در برابر تنشها و آثار بلند مدت آن مقاوم تر می کند. از دیدگاه طب نوین با تنفس درست اکسیژن بیشتری در اختیار خون، ماهیچه های بدن و مغز قرار می گیرد و در نتیجه عملکرد جسم و مغز انسان بهبود می یابد.

امروزه به ندرت افراد به اهمیت فوق العاده تنفس درست، عمیق و آرام توجه می کنند و از همین رو است که مدام تحت بمباران عوامل تنش زای گوناگون قرار می گیرند. امروزه اغلب انسانها به جای بینی از طریق دهان و بسیار تند و سطحی نفس می کشند. در یوگا بخشی به نام پرانایاما Pranayama به آموزش هنر درست نفس کشیدن اختصاص داده شده است. پرانایاما مجموعه ای از تمرینهای تنفسی است که باعث افزایش سطح کلی انرژی بدن و افزایش توان جسمی و ذهنی انسان می شود.

حتی اگر فرصت کافی برای اجرای تمرینهای پرانایاما را ندارید، کافی است به سادگی هنگام برخاستن از خواب یا به خواب رفتن و نیز زمان شروع ورزش و فعالیتهای بدنی به روند تنفس خود توجه کنید و ارادی نفس بکشید.

تنفس عمیق هنگام رفتن به رختخواب باعث برخورداری از خوابی راحت و سهولت در به خواب رفتن می شود. تنفس عمیق پیش از ورزش نیز سطح انرژی بدن و نیز بازده حاصل از تمرینهای ورزشی را افزایش می دهد. هنگام رویارویی با تنشها بنشینید و آرام و عمیق نفس بکشید.

۲) آب بنوشید

آب اکسیر حیات و رکن اساسی سلامتی است ولی اغلب انسانهای امروزی از اهمیت نوشیدن آب غافل اند. آب عامل سلامت خون، طراوت پوست و شادابی بافتهای بدن انسان است. هر یک از سلولها، حتی فضای میان سلولها، و نیز تمام بافتها و اعضای بدن به آب نیاز دارند.

در طب سنتی هندوستان آیورودا از معاینه ادرار فرد برای تشخیص نیاز به آب استفاده می کنند.

اگر ادرار شما غلیظ یا کدر باشد می بایست آب بیشتری بنوشید. کم آبی موجب بروز سردرد و سستی و بی حالی می شود. با افزایش سن توان بدن برای اعلام خطر و بروز علایم هشدار دهنده کم آبی کاهش می یابد. به همین دلیل در سنین بزرگسالی نباید نوشیدن آب را فراموش کنیم. بهتر است هنگام صرف غذا یا قبل از آن مقدار زیادی آب ننوشیم.

برای تأمین آب کافی برای بدن می توان از میوه های آب دار، سوپ رقیق و شیر یا جوشانده های گیاهی نیز استفاده کرد اما نباید از نوشیدن آب خالص نیز غافل شد.

۳) درست غذا بخورید

در طب سنتی هندوستان اهمیت انتخاب نوع و مقدار صحیح غذای روزانه در درمان بیماریها حتی از دارو نیز بیشتر است. مصرف غذاهای نا مناسب و پیروی از عادات غذایی نادرست علاوه بر باقی گذاشتن آثار نامطلوب کوتاه مدت بر سطح انرژی بدن، در دراز مدت نیز شفافیت ذهنی و سلامت احساسی افراد و نیز طول عمر و سطح سلامتی آنان را به گونه ای برگشت ناپذیر تحت تأثیر قرار می دهد.

بر اساس مبانی طب آیورودا هر فرد بر پایه طبع غالب خود به غذاهای خاصی نیاز دارد. می بایست به آوای کار اندام (Physiology) بدن خود گوش فرا دهید و هر آنچه با بدن شما سازگارتر است، مصرف کنید اما به خاطر داشته باشید هر غذایی که انتخاب می کنید بهتر است خالص، تازه، کامل و طبیعی باشد. غذا خوردن را امری مقدس بدانید و برای آن زمان و مکان مناسب در نظر بگیرید. آشپزی و پخت و پز را نیز با عشق انجام دهید و در محیطی آرام و یکنواخت غذا بخورید.

۴) اهمیت خواب کافی را فراموش نکنید

یکی دیگر از عناصر اصلی سلامتی و طول عمر برخورداری از خواب کافی است که در زندگی آشفته امروزی کمتر امکان پذیر می شود. خواب و استراحت کافی برای تجدید انرژی بدن و ذهن و آماده شدن برای روز بعد بسیار ضروری است.

خواب ناکافی روند گوارش را مختل می کند، موجب انباشته شدن سموم در جهاز هاضمه انسان می شود، تیرگی شعور و ناهنجاری ذهنی را به دنبال دارد و بر کار اندام (Physiology) بدن انسان فشار فراوان وارد می کند.

بر پایه یافته های طب امروزی بی خوابی در پیدایش بسیاری از ناهنجاریها مانند چاقی، فشار خون بالا و افسردگی مؤثر شناخته شده است. در طب آیورودا هشت ساعت خواب برای هر فرد توصیه نمی شود و به جای آن پیشنهاد می شود افراد بر اساس تجربه میزان خواب مورد نیاز خود را تنظیم کنند به گونه ای که در فعالیتهای روزانه حداکثر نشاط و سر زندگی را داشته باشند. بدیهی است در شرایط تنش زا خواب مورد نیاز روزانه نیز بیشتر خواهد بود.

اهمیت کیفیت خواب نیز از کمیت آن کمتر نیست. خواب ابتدای شب اغلب کیفیت بهتری دارد، به همین دلیل توصیه می شود افراد زود تر به رختخواب روند.

زمان مناسب برای رفتن به بستر پیش از ۱۰ شب و زمان مناسب برای برخاستن از خواب پیش از ساعت ۶ صبح است. عطر درمانی، نوشیدن یک فنجان چای گیاهی، تنفس عمیق و نیز ماساژ پا پیش از خوابیدن روشهایی است که به کمک آنها می توان با سهولت بیشتری به خواب رفت و از خواب بهتری برخوردار شد.

۵) ورزش کنید

برخورداری از فعالیت بدنی و روانی مناسب در طول روز نیز همانند خواب شب در تجدید قوا،سلامتی و طول عمر انسان مؤثر است. اگر از عضلات و مغز خود استفاده نکنیم، ناگزیر آنها را از دست خواهیم داد. در باره ورزش نیز کارشناسان طب آیورودا توصیه می کنند افراد می بایست برنامه فعالیتهای بدنی را با طبع غالب خود هماهنگ کنند.

برای مثال اگر برای رسیدن به تعادل طبع کافا kapha تلاش می کنید، بهتر است از تمرینهای آئروبیک، تنیس تک نفره یا دویدن در مسافتهای طولانی استفاده کنید. برای تعادل طبع پیتا در فصل تابستان شنا و در فصل زمستان اسکی مناسب تر است.

به طور کلی تمرینهای بدنی یوگا در مورد افراد با طبایع مختلف کاربرد دارد چون می توان حرکات بدنی آن را بر اساس طبع غالب هر فرد انتخاب و طول مدت تمرین را متناسب با شرایط هر فرد تغییر داد. اگر می خواهید در طول روز انرژی کافی داشته باشید و شب نیز به راحتی به خواب بروید، در آغاز هر روز ورزش کنید. هرگز با معده خالی یا بلافاصله پس از غذا ورزش نکنید و اجازه ندهید شدت ورزش شما را به آستانه خستگی یا درد برساند. رعایت اعتدال در ورزش کلید تعادل است. برای حفظ شفافیت و تیزی ذهن نیز تفریح، مسافرت، دست زدن به تجارب و برنامه های جدید، حل کردن جدول و کارهایی از این دست که همواره روان انسان را هشیار نگه می دارند را از یاد نبرید. پرداختن به کارهایی مانند باغبانی و نواختن موسیقی نیز در هشیار نگه داشتن ذهن و حفظ غنای احساسی انسان مؤثرند.

۶) بدن خود را پاک سازی کنید

پاک سازی بدن از سمومی که در دستگاه گوارش انسان انباشته می شوند نیز راز دیگر سلامتی و افزایش طول عمر انسان است. کارشناسان طب سنتی هندوستان تجمع این مواد سمی را زمینه ساز بروز بیماریها و ناهنجاریهای گوناگون در بدن انسان می دانند.

اگر این سموم را که در اصطلاح آنها را آماAma می نامند، از بدن خارج نکنیم، ناهنجاریهایی مانند خستگی مزمن تا دردهای مبهم و حتی گاه مشکلات جدی تری را ایجاد می کنند. بسیاری از اقداماتی را که تاکنون به عنوان راز سلامتی از آنها یاد کرده ایم در واقع نوعی پاک سازی هستند. تنفس عمیق ریه ها و تمام دستگاه تنفسی انسان را پاک سازی می کند. با نوشیدن مقدار زیادی آب در طول روز سموم بدن از طریق ادرار و عرق از آن خارج می شود. با انتخاب غذای مناسب نیز از همان ابتدا مانع ورود مواد سمی و انباشته شدن آنها در بدن می شویم.

خواب نیز به بدن اجازه می دهد هر شب خود را تصفیه و پاک سازی کند. افزون بر این درمانگران آیورودا یک برنامه اضافی پاک سازی را نیز برای پایان هر فصل پیشنهاد می کنند.

۷) به تمرین تمرکز و مدیتیشن بپردازید

با اختصاص دادن ۳۰ دقیقه از وقت روزانه خود به تمرین مدیتیشن می توانید شاهد تجدید قوای بدنی، ذهن، روح، حواس پنج گانه و قلب خود باشید. نتایج کار آزماییهای بالینی حاکی از آن است که مدیتیشن در رویارویی با تنش و ناملایمات احساسی و عاطفی و حتی درمان فشار خون و بهبود کیفیت خواب شب مؤثر است. مدیتیشن را می توان صبح یا شب انجام داد.

در اتاقی ساکت و آرام و به دور از سرو صداهای ناهنجار بیرونی یا در دامن طبیعت به تمرین مدیتیشن بپردازید.

ابتدا مدتی صاف و کشیده بنشینید. در پایان تمرین نیز پیش از خروج از منزل برای رفتن به کارهای روزمره مقداری عود روشن کنید یا از رایحه چوب صندل خالص یا گیاهان دارویی مورد استفاده در آیورودا استفاده و در پایان نیز مدتی در سکوت استراحت کنید تا بتوانید به کارهای روزمره خود باز گردید.

Source: aftab.ir